Medio ambiente

Un colectivo de investigadores ambientais e xuristas presentou alegacións perante o organismo de conca competente contra un proxecto de almacenamento hidráulico de enerxía en dous ríos da Ribeira Sacra, ao consideraren que compromete un espazo protexido e a candidatura a Patrimonio Mundial

A Plataforma de Investigadores Ambientais e Doutores en Dereito Público formulou un escrito de alegacións perante a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil en relación cun expediente de concesión de augas que afecta os ríos Sil e Edrada, ao seu paso polo concello ourensán de Parada de Sil. O anuncio de información pública foi publicado no Boletín Oficial do Estado do 4 de setembro de 2026, dentro do expediente identificado como H/32/18942/CO/26.

O proxecto, promovido pola empresa A Senra Infraestructuras, S.L., solicita o aproveitamento dun caudal de 75.000 litros por segundo con destino a unha instalación de almacenamento hidráulico de enerxía. Segundo sostén o colectivo asinante, esta infraestrutura tería un impacto directo sobre un territorio que forma parte do Ben de Interese Cultural declarado como Paisaxe Cultural, ao abeiro da normativa autonómica de patrimonio cultural de Galicia.

Entre os argumentos expostos, a plataforma alega que a tramitación do expediente non contaría co informe previo e vinculante que, ao seu xuízo, debería emitir o órgano competente en materia de patrimonio cultural, e que ademais sería necesario o respaldo expreso dos concellos afectados, así como a adaptación dos seus instrumentos de planeamento urbanístico. Os concellos que, segundo o escrito, se verían implicados pola magnitude da obra son Parada de Sil, Vilariño de Conso, A Teixeira, Castro Caldelas e Montederramo.

O documento subliña así mesmo que a actuación resultaría incompatible co proceso en curso para incluír a Ribeira Sacra na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO, ao entender que unha infraestrutura desta magnitude contraviría os criterios de preservación do valor, a integridade e a autenticidade esixidos para este tipo de candidaturas sobre a paisaxe do canón do Sil.

Outro dos eixos das alegacións céntrase na posible afección ao dominio público hidráulico e a espazos incluídos na Rede Natura 2000, así como no cumprimento da Directiva Marco da Auga europea, que fixa obxectivos de bo estado ecolóxico para as masas de auga. Neste sentido, plantéxase que o volume solicitado podería alterar o réxime de caudais ecolóxicos de ambos os ríos.

O escrito tamén fai referencia ao principio europeo de "non causar un prexuízo significativo" ao medio ambiente e á normativa estatal de avaliación ambiental, ao considerar que un proxecto desta natureza debería contar cunha avaliación ambiental estratéxica e cunha avaliación de impacto ambiental ordinaria antes de avanzar na súa tramitación.

Así mesmo, invócase a normativa autonómica sobre paisaxe, ao entender que a zona forma parte dunha unidade paisaxística de especial interese, e advírtese da ausencia, segundo o colectivo, de estudos sobre risco xeolóxico, estabilidade de ladeiras ou posible sismicidade inducida derivada da alteración do caudal nun terreo de pendente pronunciada.

Entre os elementos que, segundo a plataforma, poderían verse afectados polas obras figuran a ruta de sendeirismo entre Parada de Sil e Montederramo a través do río Mao, exemplares de castiñeiros centenarios en Parada de Sil, Barxacoba e A Teixeira, o contorno do Mosteiro de Parada de Sil e do Mosteiro de Santa Cristina, os miradoiros da Senra e de Triguás, praias fluviais como a de Pradomao, así como zonas de regadío e de abastecemento de auga para uso doméstico e agrícola.

Por todo iso, o colectivo solicita que se lle teña por parte interesada no procedemento, que se acorde a suspensión cautelar e inmediata da tramitación do expediente, que se traslade a documentación aos organismos con competencias en cultura, medio ambiente, turismo e augas, así como a organismos internacionais vinculados á candidatura UNESCO, e que, finalmente, se denegue a concesión solicitada.