Rural

Tras escoitar a veciñanza, o grupo municipal levará ao pleno de novembro varias peticións sobre patrimonio, camiños e seguridade nesta parroquia do municipio

Agroma Sober-IGV mantivo un encontro con veciños de Amandi do que xurdiron varias propostas que o grupo municipal trasladará formalmente no vindeiro pleno de novembro, centradas sobre todo en frear o deterioro dunha parroquia que consideran moi castigada polo despoboamento.

Amandi ocupa un lugar destacado dentro de Sober: é a referencia que identifica á subzona vitícola máis coñecida da Denominación de Orixe Ribeira Sacra e tamén presta o seu nome á feira viñícola do municipio. O seu pasado remóntase á Idade Media, cando existiu alí un mosteiro documentado en textos da época; chegou a exercer como cabeceira dun arciprestádego que, xa no século XVIII, integraba a todas as parroquias de Sober xunto con Marcelle, e durante séculos dependeu como coto da igrexa de Lugo.

Ese prestixio histórico contrasta, segundo denuncia o grupo municipal, coa realidade actual de abandono que vive a zona. Os números respaldan esa percepción: o Instituto Galego de Estatística recolle que Amandi pasou de 82 habitantes censados no ano 2000 a só 57 en 2019, é dicir, máis dun 30% menos de poboación en vinte anos, un declive que resultaría aínda maior se se tomase como referencia un período de medio século.

Entre as consecuencias visibles desa perda de poboación, Agroma Sober-IGV apunta ao elevado número de inmobles baleiros, algúns dos cales se atopan en estado ruinoso e supoñen un risco que, ao seu xuízo, as administracións non abordaron; citan como exemplos as zonas das Pozas e do Pacio. A iso suman o mal estado da rede de camiños, con mención específica á vía que conduce á Castrela e a outras pistas de titularidade municipal.

Un patrimonio invisible para a candidatura mundial

A parte máis desenvolvida das reivindicacións ten que ver cun elemento singular da paisaxe de Amandi: as súas fontes históricas, escavadas directamente na rocha e ás que se accede a través de escaleiras e muros construídos en pedra seca, sen argamasa. Cada antigo núcleo de poboación da parroquia dispón dunha destas construcións, pensadas orixinalmente para un uso veciñal compartido.

O grupo municipal advirte de que varias destas fontes sufriron danos nos seus elementos de madeira e non reciben ningún coidado na actualidade, a pesar de cualificalas como un ben de grande valor histórico, arquitectónico e etnográfico. Critican, ademais, que este conxunto quede completamente fóra da proposta coa que a Ribeira Sacra opta a ser declarada Patrimonio Mundial baixo o concepto de “paisaxe da auga”, ao non figurar mencionado en ningún momento. Así o resume o propio grupo: “as fontes de Amandi son un patrimonio etnográfico e ecolóxico único que nunca foi tido en consideración e nin sequera se menciona na candidatura da Ribeira Sacra denominada paisaxe da auga”.

Para Agroma Sober-IGV, o custo de reverter esta situación sería asumible se se compara con outras partidas: abondaría, sinalan, con reorientar unha pequena fracción do que se investe en difusión e promoción da feira viñícola de Amandi para financiar un programa de recuperación que devolva o coidado que xeracións anteriores dedicaron a estas fontes.

O que pedirá o grupo no pleno

A partir deste diagnóstico, Agroma Sober-IGV presentará un rogo dirixido tanto ao equipo de goberno como ao conxunto do pleno de novembro. En primeiro lugar, propón poñer en marcha, con base en criterios científicos e co horizonte de telo completado antes de que remate 2027, un plan que permita estudar, mellorar e manter as fontes da parroquia, prestando atención singular ás que presentan unha tipoloxía propia de Amandi, como a Fonte da Nugueira, a Fonte das Pozas, a Fonte da Cal, a Fonte da Lama, a Fonte do Cabarco, a Fonte de Chao da Fonte e a Fonte das Moreiras. Xunto a iso, reclama desenvolver un plan de mellora das vías municipais que discorren por Amandi, incorporando as propostas que faga chegar a veciñanza. O grupo pide tamén que se interveña de oficio ante inmobles en ruína que poidan comprometer a seguridade das persoas na parroquia, e pecha as súas demandas coa petición de reparar e acondicionar o camiño tradicional de acceso á Castrela.