A violencia de xénero no fogar causou a morte dunha muller cada 6 días desde 2003
En 2025 foron asasinadas a mans das súas parellas ou exparellas un total de 49 mulleres, cifra que eleva a 1.342 o número de feminicidios cometidos desde 2003, ano no que empezaron a contabilizarse oficialmente. A pesar de tratarse dunha das cifras anuais máis baixas da serie histórica, presenta datos que poñen de manifesto a necesidade de seguir perfeccionando as ferramentas das que dispoñen as administracións para protexer as vítimas: en 2025, unha muller foi asasinada pola súa parella ou exparella cada 7,4 días; unha de cada cinco vítimas (22,4% do total), cuxas mortes deixaron 39 menores orfos, denunciara aos seus agresores.
Ese mesmo ano, 3 menores morreron a mans das parellas ou exparellas das súas nais, polo que o número de nenos e nenas vítimas de violencia vicaria desde que se teñen rexistros (2013) ascende a 65. En dous dos casos o agresor era o pai biolóxico dos menores e no terceiro tratábase da parella actual da nai.
En canto á violencia doméstica íntima, 1 home foi asasinado en 2025 por unha muller dentro do ámbito da parella ou exparella, situándose a media anual da serie histórica (2009-2025) en 7,1 mortes neste contexto. O ano pasado non se rexistraron asasinatos causados pola violencia intragénero, a que se produce no seo de parellas ou exparellas do mesmo sexo, xa sexan de homes ou de mulleres.
Estes e outros datos están incluídos no “Informe sobre vítimas mortais da violencia de xénero e doméstica no ámbito da parella ou exparella, ano 2025”, feito público polo Observatorio contra a Violencia Doméstica e de Xénero do Consello Xeral do Poder Xudicial.
Este estudo anual elabórase a partir da información fornecida polos xulgados que interviñeron ou seguen intervindo na instrución das causas e permite analizar a resposta xudicial ao fenómeno da violencia sobre a muller, así como coñecer as circunstancias específicas que preceden á morte da vítima. Constitúe por tanto unha boa fonte de información “tanto para a proposta de reformas como para a práctica legal, xurídica e de provisión de servizos e recursos especializados, xa que pon en evidencia os eventuais fallos ou baleiros no sistema de protección implementado”.
A pesar de que as mulleres asasinadas en 2025 foron 49 (unha máis que en 2024, cando se contabilizaron 48 mortes), a media de feminicidios durante a segunda metade da serie histórica (2015-2025) segue mostrando unha tendencia descendente. Nese período, a media de feminicidios cometidos cada ano foi de 51,8, mentres que no período anterior, comprendido entre 2003 e 2014, fora de 64,3. Se se toma en consideración toda a serie histórica (2003-2025), a media anual sitúase en 58,3 casos.
O perfil da vítima
Os datos obxectivos obtidos dos expedientes xudiciais permiten trazar un perfil das vítimas en función da súa idade, nacionalidade e relación co agresor. Estes tres indicadores bastan para mostrar que a violencia de xénero é un fenómeno caracterizado pola súa diversidade, pois o seu impacto alcanza a todos os ámbitos e orixes: nacionalidade, clases sociais, grupos étnicos, idades, niveis de estudos, etc.
A media de idade das mulleres asasinadas polas súas parellas ou exparellas durante 2025 foi de 47,3, case tres anos máis alta que a media de idade das vítimas de toda a serie histórica, que é de 44,4. En 2025, a vítima máis nova tiña 19 anos e a de máis idade, 86.
En 2025, máis da metade das mulleres asasinadas por violencia de xénero (o 53%) tiñan entre 36 e 55 anos, unha franxa de idade que representa a pouco máis da terceira parte da poboación de mulleres maiores de quince anos. O seguinte grupo de idade con maior número de vítimas mortais (16,3%) é o que vai de 26 a 35 anos.
Oito de cada dez vítimas (39 das 49, 80% do total), mantiña a convivencia co agresor no momento da morte, unha porcentaxe moi superior tanto ao de 2024, que foi do 67,3 por cento, como ao da serie histórica (2003-2025), situado no 63 por cento.
A relación de parentesco máis frecuente entre vítimas e agresores o ano pasado foi o vínculo matrimonial, presente no 42,9% dos casos. O 83,7% dos homicidios foron cometidos pola parella actual da vítima, independentemente do tipo de vínculo existente entre eles. O autor do crime foi o exmarido ou exparella no 16,3% dos casos.
39 menores orfos
Catro de cada dez vítimas tiñan fillos menores de idade, circunstancia que eleva a 39 o número de nenos e nenas que quedaron en situación de orfandade tras o asasinato das súas nais en 2025. O 67% deses menores (27) eran fillos ou fillas dos agresores, mentres que os 12 restantes naceron de relacións anteriores ou posteriores das vítimas.
Con independencia da idade, o número de persoas que perderon ás súas nais o ano pasado como consecuencia da violencia de xénero ascende a 87. O 77,6% das vítimas tivera polo menos un fillo/a.
O pasado ano, a porcentaxe de vítimas mortais españolas (28 en total) situouse no 57,1 por cento. En canto ás vítimas estranxeiras, oito de cada dez (76,2%) eran orixinarias de América; o 14,1% de África e o 9,5 por cento procedían de países europeos.
O domicilio, común ou dun dos membros da parella ou exparella, é o lugar no que se produciron o 89,1% dos crimes machistas de 2025. Esta circunstancia mantense constante na serie histórica, ao tratarse do lugar do crime no 75,9% dos casos ocorridos desde 2003. No 75% dos asasinatos ocorridos no interior de domicilios ou nas súas zonas comúns, tratábase dunha vivenda compartida por vítima e agresor.
O medio máis utilizado en 2025 para cometer os crimes machistas foi a arma branca, empregada no 56,5% dos casos respecto de os que se coñece este dato (en tres deles, non consta o medio utilizado para cometer o crime). O 15% das mortes do ano pasado foron causadas por asfixia/estrangulamiento.
En 2025, o mes cun maior número de asasinatos machistas foi xullo, cun 16,3 por cento. Este mes é o que concentra tamén un maior número de casos (10,6%) na serie histórica. En canto ao día da semana, o 20,4% das mortes ocorreron un mércores, mentres que na serie histórica o día da semana con maior risco é o domingo, xornada que acumula unha media de 10,6 mortes ao ano.
Trinta e nove dos 49 homicidios machistas de 2025 producíronse en localidades de menos de 250.000 habitantes. Con todo, tendo en conta a cifra total de poboación de cada tramo, a maior taxa de casos de homicidio (1,5 casos por cada millón de habitantes) deuse en poboacións de entre 250.001 e 500.000 habitantes. Na serie histórica (2003-2025), o maior impacto prodúcese en localidades situadas no tramo de 10.001 a 25.000 habitantes, que rexistran unha taxa de 1,5 homicidios.
Características dos agresores
O perfil dos agresores correspóndese co dun home de máis idade que a vítima no 61,2% dos casos e de nacionalidade española no 63,3 por cento. A súa idade media foi de 49,4 anos en 2025. O pasado ano, o agresor máis novo tiña 21 anos e a de máis idade, 90. A idade media da serie histórica sitúase en 46,9 anos.
O 61,2% dos agresores foron detidos tras cometer o crime e só o 16,3% deles entregáronse. Un de cada dez (12,2%) suicidouse, unha porcentaxe moi inferior ao da serie histórica, que se sitúa no 21,9% dos casos. Se se teñen en conta os datos desde 2003, o 65,5% dos suicidios tiveron lugar cando o crime se habia labor con arma de fogo, sendo utilizado este medio no 2,2% dos casos de 2025.
Denuncias previas
Once das corenta e nove vítimas mortais da violencia machista en 2025 presentaran denuncia previa contra os seus agresores, o que representa un 22,4% do total, unha porcentaxe algo máis baixa que o que guinda a serie histórica (25,8%), na que desde 2003 ata 2025 obsérvanse marcadas oscilacións que van desde o 14% de 2005 ao 40% de 2022. Sete desas 11 mulleres mantiñan a convivencia co seu agresor no momento do crime; en cinco dos 49 casos analizados existía unha medida de afastamento en vigor.
A media de idade das vítimas que presentaron denuncia previa foi de 42,4 anos, sendo a maior parte delas (38,5%) mulleres de entre 46 e 55 anos. O seguinte tramo de idade con máis mulleres que denunciaran (o 33,3%) é o de ata 25 anos; o 25% das denunciantes tiñan entre 26 e 35 anos e o 23,1% restante, entre 36 e 45. Non presentaron ningunha denuncia as vítimas de 56 anos ou máis.
Como en anos anteriores, a porcentaxe de vítimas que denunciaran aos seus agresores é superior entre as de orixe estranxeira (23,8%). Entre as de nacionalidade española, fixérono o 21,4 por cento.
Violencia vicaria
O informe recolle os datos relativos aos asasinatos de menores, fillos e fillas das vítimas, no contexto do que se coñece como violencia vicaria, unha forma de criminalidade con vítimas de extrema vulnerabilidade á que o Observatorio quere dar visibilidade co fin de achegar ferramentas de coñecemento que poidan servir de apoio na adopción de decisións polos órganos xudiciais.
En 2025, tres menores foron asasinados por tres agresores, dous deles pais biolóxicos de dúas das vítimas e o terceiro, parella da nai no momento dos feitos. Estas vítimas elevan a 65 o número de menores asasinados desde 2013, ano no que se empezaron a contabilizar, cunha media de 5 casos cada ano desde entón.
A media de idade dos menores asasinados o ano pasado, dúas nenas e un neno, foi de 6,7 anos. Se se ten en conta a serie histórica, o 73,8% das vítimas, homes e mulleres practicamente en igual proporción, tiñan menos de 10 anos. En canto á súa nacionalidade, dúas dos tres menores asasinados en 2025 eran españois, como o 73,8% de todos os nenos e nenas vítimas de violencia vicaria desde 2013.
Dous dos menores asasinados o ano pasado convivían co seu agresor no momento do crime, que se cometeu no domicilio. A convivencia deuse no 76,9% dos casos na serie histórica. Dous dos menores eran fillos biolóxicos do seu agresor, relación que se deu no 84,6% dos casos desde 2013. En canto ao método empregado, nun dos tres casos foi a arma branca, que é o máis frecuente na serie histórica (35% dos casos), mentres que os outros dous foron por asfixia e envelenamento.
O perfil dos agresores en 2025 é o dun home cunha media de idade de 41,7 anos (a media entre 2013 e 2025 é de 39,7 anos) e de nacionalidade española en dúas dos tres casos (62,7% de españois na serie histórica). Dous deles foron detidos e un quitouse a vida, sendo o suicidio a resposta máis frecuente do agresor (45%) nos casos de violencia vicaria desde 2013. Ningún dos tres agresores fora denunciado con anterioridade aos feitos, aínda que desde 2013 rexistrouse denuncia previa no 33% dos supostos.
Violencia doméstica íntima
O último capítulo do informe do Observatorio analiza os casos de morte por violencia doméstica íntima, que comprende os homicidios de homes a mans das súas parellas ou exparellas mulleres e as que se producen no seo de parellas ou exparellas do mesmo sexo, sexan mulleres ou homes.
En 2025 rexistrouse un único homicidio neste contexto, que eleva a 121 as mortes por violencia doméstica íntima desde 2009, cunha media de 7,1 vítimas ao ano. Trátase dun caso encadrado na chamada “violencia de resposta” ao ser a vítima mortal un home ao que a agresora, que figuraba no sistema VioGén cun nivel de risco “baixo”, denunciara con anterioridade en varias ocasións por lesións.
O home asasinado tiña 65 anos (a media de idade da serie histórica é de 49,6 anos) e nacionalidade española (75% dos casos desde 2009). Vítima e agresora, cuxa relación de parentesco era o vínculo matrimonial (42,1% dos casos na serie histórica) convivían no momento da agresión (82,5% dos supostos desde 2009).
A agresora no único caso rexistrado en 2025 tiña 46 anos (a media da serie histórica é de 43,8), era orixe estranxeira (o 60% dos agresores/as desde 2009 eran de nacionalidade española) e foi detida minutos despois de cometer o crime (no 75% dos casos produciuse a detención do autor/a do homicidio).
O homicidio de 2025 tivo lugar na vía pública e consumouse por atropelo da vítima cun vehículo de motor. Na serie histórica, o escenario máis frecuente (74,4% dos casos) é o domicilio común e o método máis empregado, a arma branca (65,5%).